Wat is stress?
Denk aan een moment waarop je plots ergens van schrok. Er is geen tijd om na te denken. Je stressniveau schiet meteen omhoog. En dat is maar goed ook. De stresshormonen die je lichaam aanmaakt, maken je alert, gefocust en klaar om te handelen. Vechten, vluchten of ‘bevriezen’? Stress helpt je om in een fractie van een seconde te reageren.
Hetzelfde geldt voor minder dramatische situaties: vlak voor je een publiek toespreekt, in het drukke stadsverkeer, of net voor je tegenover je tegenstanders staat op het sportveld.
Eigenlijk is stress een heel natuurlijke, gezonde reactie van je lichaam. Maar het kan misgaan als de druk te groot is of als de spanning te lang aanhoudt. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij aanhoudende relatieproblemen, of als je onzeker bent over je gezondheid, je financiële situatie of je job.
Extreme of aanhoudende stress-levels ontregelen ons immuunsysteem helemaal. Ons lichaam gaat in dat geval voor langere tijd in overlevingsmodus, wat een negatieve impact heeft op ons lichaam.
Hoe ontstaat stress?
Stress kan zich op verschillende manieren uiten. We kunnen acute stress ervaren wanneer we plots in een noodsituatie terechtkomen, of chronische stress die langere tijd aanhoudt.
Zo word je weerbaarder tegen stress
Niet alleen acute of chronische spanning bepaalt hoe we ons voelen, ook onze persoonlijke weerbaarheid speelt een rol. Voel je je goed in je vel? Dan kan je de hele wereld aan.
Maar kijk uit voor momenten waarop je minder weerbaar bent. Op zulke momenten kan stress je energie wegnemen. Stress slaat ook heviger toe bij perfectionisten, gedreven en competitief ingestelde personen.
Stressbestendigheid is in de dagelijkse drukte dan ook een waardevolle eigenschap.
Denk maar aan hoe deze ‘kwaliteit’ in nagenoeg elke vacature opduikt, ongeacht de functie. Uitgebreid wetenschappelijk onderzoek bewijst de link tussen werkstress en cardiovasculaire aandoeningen. Man of vrouw, jong of oud, op de werkvloer of op directieniveau: maakt niet uit. Iedereen is een potentieel slachtoffer. Stress is niet kieskeurig.
Hoe die werkspanningen dan precies ontstaan? Onderzoek toont aan dat lange werkdagen (meer dan 55 uur per week versus de standaard 40 uur), voortdurend wisselende shiften, ’s avonds laat werken, maar ook de jobinhoud, zware verantwoordelijkheden, onvoldoende erkenning door je werkgever en jobonzekerheid genadeloos inhakken op je weerbaarheid.
Hoe herken je stress?
Sta je onder te veel druk? Dan kan je lichaam op verschillende manieren reageren.
-
Je voelt je hart bonzen in je lijf.
-
Je ademt snel.
-
Je hebt aanhoudende hoofdpijn.
-
Je spieren voelen pijnlijk aan.
-
Je bent soms duizelig.
-
Je ledematen beven of trillen.
-
Je barst bij momenten in zweten uit.
-
Je hebt een aanhoudende drang om te eten, of krijgt net geen hap door je keel.
-
Je raakt moeilijk in slaap en/of ligt ’s nachts uren wakker.
-
Je bent vermoeid.
-
Je bent rusteloos.
Het is belangrijk om deze symptomen niet te negeren, maar ze te zien als een waarschuwingssignaal van je lichaam.
Stress: hard voor je hart
Je hart en stress gaan niet goed samen. Eenmaal er stress in het spel is, slaat je hartslag op hol, schiet je bloeddruk omhoog en komen er stresshormonen vrij die kunnen bijdragen tot aderverkalking, … Dat is een gedroomde basis voor alle mogelijke hartproblemen.
Stress verdient al lang een vooraanstaande plek in het rijtje van traditionele risicofactoren voor cardiovasculaire aandoeningen (naast leeftijd, genetische belasting, obesitas, hoge cholesterol, hoge bloeddruk en diabetes). Ook voor hartritmestoornissen zoals voorkamerfibrillatie is het een belangrijke factor, en zelfs in geval van beroertes stapelen de wetenschappelijke bewijzen tegen stress zich meer en meer op.
Stress speelt bovendien een dubbelrol. Het kan zowel cardiovasculaire aandoeningen veroorzaken als bestaande aandoeningen verergeren. En hoe moeilijk is het om ongezonde gewoontes te vermijden (roken, emo-eten, alcohol) als je onder spanning staat en je zorgen wil vergeten?
Sta je onder stress en ben je ongerust? Praat erover met je huisarts. Thuis kan je alvast je hartslag en hartritme meten met onze medisch gecertificeerde app. Eventuele onregelmatigheden komen zo efficiënt in het vizier.
Tips om met stress om te gaan
Stap 1: Reduceer stress: maak je leven eenvoudiger
Multitasken werd lange tijd gezien als symbool van succes. Tot we erbij neervielen. Tijd dus voor een nieuwe mindset. En die kan je concreet realiseren door kleine dingen:
-
Weg met onrealistische todo-lijstjes. Alsmaar meer ballen in de lucht houden, is uitputtend. Focus je op 1 taak tegelijk en werk die af. Komt er iets dringend tussen? Plan je dag niet overvol, maar verschuif andere taken gewoon.
-
Baken werk en privé goed af. Reserveer een ruimte enkel voor je werk, zet meldingen van je smartphone uit en berg je laptop op na een werkdag.
-
Lijken onverwachte dingen altijd maar vrije tijd op te slorpen? Plan dan momenten in je agenda in voor ontspanning, sport en leuke momenten met familie en vrienden en respecteer die tijd ook zoals een echte afspraak.
Stap 2: Verhoog je weerbaarheid: investeer niet in dingen, maar in ervaringen met vrienden en familie
Ga langs bij je ouders, speel mee met je kinderen, palm de keuken in en maak samen pizza, trek er met de fiets op uit of hou een gezellige picknick. Zulke onvergetelijke ervaringen kunnen je stressniveau meteen doen dalen.
Een leuker leven met hartverwarmende momenten. Daar kan je toch niet tegenop?
Stressen over mogelijke hartritmestoornissen? Niet nodig.
FibriCheck is de eerste medisch gecertificeerde app die je hartslag en hartritme meet via je smartphone of smartwatch.
Referenties
-
Dimsdale JE. Psychological stress and cardiovascular disease, J Am Coll Cardiol, 2008, doi:10.1016/j.jacc.2007.12.024.
-
Kivimäki M, Kawachi I. Work Stress as a Risk Factor for Cardiovascular Disease. Curr Cardiol Rep. 2015. doi: 10.1007/s11886-015-0630-8.
-
Herrmann-Lingen C, Wachter R. Psychological stress and incidence of atrial fibrillation. Eur J Prev Cardiol. 2020. doi: 10.1177/2047487319898022.